أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
345
قانون ( فارسى )
ورم در زهدان براى زنى كه درد زايمان دارد و زهدانش به ورم مبتلا است و از اثر ورم زهدان زادن به دشوارى گراييده است ، علاج زن بسيار چاق چه بود علاجش همان است ؛ مرهم و روغنهاى علاجى را استعمال كن ! جنين سرگنده بايد ماما خوب در اين مسئله وارد باشد و با كمال آرامى و آهستهآهسته بچه را بيرون بكشد . اگر بهره نداد جنين را با نوارى نرم و نازك پارچهاى ببندد و باز آهستهآهسته بكشد . اگر هيچ بهرهاى از اين عمل عايد نشد ، ناگزير بايد عمل جنين مرده در زهدان را انجام داد و بچه را قطعهقطعه بيرون آورد . حالتى ديگر از دشوارزائى ممكن است سبب رنج و درد مادر در حالت زايمان و مشكل زادنش ، مرگ جنين در زهدان باشد يا اينكه جنين چندان تغيير شكل داده است كه اميد به زنده ماندنش نيست كه دستور علاجش آن است كه در ذيل آيد : داروهاى وسيلهء بيرون آوردن جنين در زهدان مرده را استعمال كن - كه برخى را ذكر كردهايم و بعدا همه را ذكر مىكنيم - و اگر از دارو كارى ساخته نبود ، وسيلهء قلاب يا قطعهقطعه كردن ، بچه را بيرون آور . مهم اين است كه به سرعت آن را بيرون آورى و قبل از آنكه باد كند زهدان را از شرّش رهائى دهى . اگر سر بزرگ است و نمىتواند از تنگناى دهانهء زهدان بگذرد ، كوشش كن سرش را در داخل بشكنى يا آن را قطعهقطعه كنى كه دربرگرفتهاش فرو ريزد و بيرون آوردنش انجام پذيرد . غش كردن مادر اگر از اثر درد زايمان مادر از هوش رفت ، دقت كن اگر بيم آن نبود كه جنين برگردد ، آب بر صورتش بپاش و بوى خوش به بينىاش نزديك كن كه نيرو را از سر گيرد . آب گوشت شراب و ديك ابزار زده در دهانش ريز . داروهاى مددكار مادر براى آسان كردن كار مادر در زايمان داروهاى بسيار خوبى هست كه به شرح زيرند : 1 - هر دارويى كه براى علاج بيرون دادن كرمهاى شكم و كرم كدو ذكر شدند ، در آسان كردن زايمان نيز مفيدند . اگر زن در وقت زادن چهار مثقال خيار چنبر دارويى تناول كند فورا بچه به دنيا مىآيد . شنبليله و گند بيدستر نيز بسيار بهره رسانند .